EPFO 3.0 Update: कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेच्या कोट्यवधी सदस्यांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. केंद्र सरकार EPFO 3.0 या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पावर काम करत असून यामुळे PF संबंधित सेवा पूर्णपणे बदलणार आहेत.
UPI द्वारे PF काढण्याची सुविधा, PF बॅलन्स तपासणी, जलद क्लेम निपटारा आणि अनेक डिजिटल सेवा या प्रकल्पाअंतर्गत मिळू शकतात. मात्र ही सेवा कधी सुरू होणार, ATM कार्ड खरोखर मिळणार का आणि सध्याच्या नियमांमध्ये काय बदल होणार, अशी अनेक प्रश्न सध्या सदस्यांच्या मनात आहेत.
EPFO 3.0 म्हणजे काय?
EPFO च्या डिजिटल सेवा अधिक आधुनिक, जलद आणि कागदपत्रांच्या झंझटीपासून मुक्त करण्यासाठी केंद्र सरकार EPFO 3.0 प्रकल्पावर काम करत आहे. PF संबंधित सेवा बँकिंग सेवेइतक्या सोप्या करणे हे या प्रकल्पाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. UPI, डिजिटल पडताळणी, जलद क्लेम निपटारा आणि सुधारित IT पायाभूत सुविधांच्या माध्यमातून सदस्यांना कमी वेळात सेवा देणे हाच या उपक्रमाचा मूळ हेतू आहे.
UPI द्वारे PF काढता येणार का?
अनेक माध्यमांच्या वृत्तांनुसार, EPFO 3.0 सुरू झाल्यानंतर सदस्रांना UPI द्वारे PF काढण्याची सुविधा मिळू शकते. याशिवाय UPI अॅपवरूनच PF बॅलन्स पाहणे आणि मंजूर रक्कम जलदगतीने बँक खात्यात मिळवण्याची सुविधाही जोडली जाऊ शकते. मात्र ही सेवा सुरू करण्याबाबत EPFO ने अद्याप सविस्तर ऑपरेशनल मार्गदर्शक तत्त्वे प्रसिद्ध केलेली नाहीत.
ATM मधून PF काढता येईल का?
याबाबतच सर्वाधिक गोंधळाची परिस्थिती आहे. विविध वृत्तांमध्ये PF-लिंक्ड ATM कार्डचा उल्लेख करण्यात आला असला, तरी अलीकडील वृत्तांमध्ये असे सूचित करण्यात आले आहे की स्वतंत्र ATM कार्डऐवजी UPI किंवा QR-आधारित डिजिटल व्यवस्थेकडेच EPFO वाटचाल करू शकते. याबाबत अद्याप अंतिम घोषणा झालेली नाही. त्यामुळे ATM कार्डला निश्चित सेवा म्हणून नव्हे, तर प्रस्तावित किंवा संभाव्य व्यवस्था म्हणूनच पाहणे योग्य ठरेल.
नवीन सेवा कधीपासून सुरू होणार?
विविध माध्यमांमध्ये जुलै महिन्यात सेवा सुरू होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. केंद्रीय कामगार व रोजगार मंत्री मनसुख मांडव्य यांनी याआधीच सांगितले आहे की, नव्या डिजिटल प्लॅटफॉर्मचे चाचणी काम पूर्ण झाले असून लवकरच रोलआउटची घोषणा केली जाईल. मात्र EPFO ने अद्याप निश्चित तारीख जाहीर केलेली नाही.
किती रक्कम काढता येईल?
EPFO ने अद्याप UPI किंवा ATM साठी वेगळी रक्कम काढण्याची मर्यादा जाहीर केलेली नाही. सध्याच्या नियमांनुसार, विशिष्ट अटी पूर्ण केल्यास सदस्र PF बॅलन्सच्या जास्तीत जास्त 75% रक्कम काढू शकतात. विविध वृत्तांमध्ये सांगण्यात आले आहे की नव्या डिजिटल व्यवस्थेतही ही मर्यादा कायम राहू शकते. उर्वरित रक्कम निवृत्तीच्या बचतीसाठी PF खात्यात राहील.
या सुविधेचा लाभ कोणाला मिळणार?
प्रस्तावित डिजिटल सेवांचा वापर करण्यासाठी सदस्यांकडे सक्रिय UAN असणे आवश्यक आहे. याशिवाय UAN चे Aadhaar शी लिंकिंग, PAN अपडेट असणे, बँक खाते सत्यापित असणे आणि OTP पडताळणीसाठी मोबाइल नंबर नोंदणीकृत असणे आवश्यक असेल.
EPFO 3.0 मध्ये कोणत्या नव्या सुविधा?
केवळ UPI किंवा जलद रक्कम काढणे एवढ्यापुरतेच हे बदल मर्यादित नाहीत, तर आणखी अनेक महत्त्वाचे बदल होणार आहेत. EPF ऑटो-सेटलमेंटची मर्यादा 1 लाख रुपयांवरून वाढवून 5 लाख करण्यात आली आहे. त्यामुळे अधिक दावे स्वयंचलितपणे जलदगतीने निकाली निघणे शक्य होईल.
UMANG अॅपच्या माध्यमातून Face Authentication Technology (FAT) वापरून ओळख पडताळणीची सुविधा वाढवली जात आहे. यामुळे कागदपत्रांचा त्रास कमी होईल. आधार-आधारित OTP वापरून वैयक्तिक माहिती व KYC दुरुस्तीची सुविधाही अधिक सोपी केली जात आहे. EPFO 3.0 च्या अंतर्गत केंद्रीकृत पेन्शन सेवाही अधिक प्रभावी करण्याचा उपक्रम हाती घेण्यात आला आहे.
काय बदलणार नाही?
हे जाणून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. EPFO 3.0 सुरू झाले तरी PF काढण्याची पात्रता, कर संबंधित नियम आणि सध्याचे EPF काढण्याचे मूलभूत नियम सध्यातरी अपरिवर्तित राहतील. नवीन डिजिटल प्लॅटफॉर्म सेवा जलद आणि सोपी करेल. सविस्तर ऑपरेशनल मार्गदर्शक तत्त्वे प्रसिद्ध झाल्यानंतरच अंतिम प्रक्रिया स्पष्ट होईल.
एका नजरेत EPFO 3.0 चे मोठे फायदे
UPI-आधारित PF सेवेची योजना, जलद क्लेम निपटारा, 5 लाखांपर्यंत ऑटो-सेटलमेंट, आधार OTP-आधारित केवायसी, चेहरा पडताळणी, सुधारित डिजिटल पायाभूत सुविधा आणि कमी कागदपत्रे व जलद सेवा हे या प्रकल्पाचे प्रमुख फायदे आहेत. मात्र सर्व सुविधा EPFO चे सविस्तर मार्गदर्शक तत्त्वे प्रकाशित झाल्यानंतरच सुरु होतील. त्यामुळे अंतिम निर्णयासाठी अधिकृत घोषणेची प्रतीक्षा करणे योग्य ठरेल.
