पुणे (प्रतिनिधी विकास चव्हाण) : आजच्या या डिजिटल आणि भपकेबाज युगात, जिथे दिखावा अधिक आणि आत्मिक शांती कमी आहे, तिथे साधेपणाने जीवन जगणारे आणि केवळ निष्काम भक्तीने लोकांच्या हृदयात अढळ स्थान निर्माण करणारे संत विरळाच आढळतात. अशाच मोजक्या आणि वंदनीय व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक म्हणजे पाथर्डी तालुक्यातील बंजारा समाजाचे आदर्श आणि सर्वधर्मीय संत काळुराम महाराज
प्रपंच आणि परमार्थाची सांगड
काळुराम महाराज यांचा जन्म १९५० मध्ये पाथर्डीतील भगवानगड तांडा येथे झाला. लहानपणापासूनच त्यांच्या मनावर परमार्थाचे आणि अध्यात्माचे बीज रुजले होते. अनेकांना वाटते की अध्यात्म म्हणजे संसाराचा त्याग करणे, परंतु काळुराम महाराजांनी हे खोटे ठरवले. आपल्या संसाराचा आणि प्रपंचाचा गाडा अत्यंत कुशलतेने हाकत त्यांनी ईश्वरावरील आपली भक्ती अविरत सुरू ठेवली. संसारात राहूनही परमार्थाची ओढ कशी जपावी, याचे ते एक मूर्तिमंत उदाहरण आहेत.
आध्यात्मिक प्रवासातील सुवर्णक्षण
त्यांच्या आध्यात्मिक प्रवासाला एक मोठे आणि सखोल वळण १९८० साली मिळाले. महान तपस्वी संत रामराव महाराज जेव्हा पाथर्डी तालुक्यातील सेवागड येथे आले होते, तेव्हा त्यांच्या एका दर्शनाने काळुराम महाराज अत्यंत प्रभावीत झाले.
त्यानंतर खऱ्या ज्ञानाच्या शोधात त्यांनी श्री शिवाजी महाराज वाघळूजकर यांचे सान्निध्य पत्करले. त्यांच्यासोबत राहून महाराजांनी सखोल आध्यात्मिक शिक्षण घेतले आणि ‘भारत दर्शन’ सोहळ्यातही त्यांच्यासोबत मोलाचा सहभाग नोंदवला. यासोबतच त्यांना भगवानगडाचे महंत भीमसिंह महाराज यांचाही सहवास आणि अनमोल मार्गदर्शन लाभले, ज्यामुळे त्यांच्या विचारांना अधिक प्रगल्भता मिळाली.
पाऊले चालती पंढरीची वाट… आणि खडतर परिक्रमा
काळुराम महाराजांची भक्ती केवळ बंद खोलीपुरती मर्यादित नव्हती. त्यांनी भक्तीचा मार्ग प्रत्यक्ष कृतीतून आणि परिश्रमातून अनुभवला पायी दिंड्या: त्यांनी पंढरपूर, देहू, आळंदी, पैठण, माहूरगड आणि बंजारा समाजाची काशी असणाऱ्या ‘पोहरादेवी’ यांसारख्या अनेक पवित्र तीर्थक्षेत्रांना पायी दिंडी काढून भेट दिली आहे.
नर्मदा परिक्रमा: अलिकडेच त्यांनी अत्यंत खडतर मानली जाणारी ‘नर्मदा प्रदक्षिणा’ यशस्वीरीत्या पूर्ण केली आहे. कावड यात्रा:आपले चिरंजीव सुनील काळुराम राठोड आणि कृष्णा काळुराम राठोडयांच्या साथीने त्यांनी नर्मदा परिक्रमा आणि ‘काशी विश्वनाथ पायी कावड यात्रा’ पूर्ण करत नव्या पिढीलाही भक्तीचा आणि परंपरेचा आदर्श घालून दिला आहे.
सर्वधर्मीय समभाव आणि सामाजिक कार्य
काळुराम महाराज हे केवळ एका समाजापुरते मर्यादित नाहीत. ते खऱ्या अर्थाने सर्वधर्मीय महाराज ‘म्हणून संपूर्ण परिसरात परिचित आहेत. त्यांनी भगवानगड तांडा येथे अनेक सामाजिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करून समाजाला एकत्र जोडण्याचे महान कार्य केले आहे. त्यांच्या या कार्यामुळे सामाजिक सलोखा आणि एकोपा वाढीस लागला आहे.
एक दीपस्तंभ “साधी राहणी आणि उच्च विचारसरणी या उक्तीचे साक्षात रूप म्हणजे काळुराम महाराज.”
त्यांचे व्यक्तिमत्त्व अत्यंत साधे आहे, परंतु त्यांची वाणी आणि प्रवचन ऐकणाऱ्याला मंत्रमुग्ध करून सोडते. त्यांच्या शब्दांतून मिळणारी शांती भक्तांना जीवनाचा खरा मार्ग दाखवते. आजच्या भौतिक सुखांच्या मागे धावणाऱ्या जगात, कोणताही बडेजाव न करता आपल्या अथांग भक्तीने आणि प्रेमाने भक्तांच्या हृदयात अढळ स्थान मिळवणारे काळुराम महाराज समाजासाठी एका दीपस्तंभासारखे आहेत.
त्यांचा हा जीवनप्रवास केवळ पाथर्डी किंवा बंजारा समाजासाठीच नाही, तर शांती आणि समाधानाच्या शोधात असणाऱ्या प्रत्येक माणसासाठी एक मोठी प्रेरणा आहे.
