निलेश ठाकरे (टाईम्स ऑफ महाराष्ट्र न्युज – स्टेट हेड) : चंद्रपूर जिल्ह्यात बेरोजगार तरुणांच्या स्वप्नांवर घाला घालणारी अत्यंत धक्कादायक घटना समोर आली आहे. रेल्वे विभागात टीसी (ट्रॅव्हलिंग टिकट कलेक्टर) ची नोकरी लावून देण्याचे आमिष दाखवत १५ ते १६ युवकांची तब्बल १ कोटी ३१ लाख ६० हजार रुपयांची फसवणूक करण्यात आली. या प्रकरणातील मुख्य आरोपी मुजिबुर लतीफ कुरेशी, तसेच त्याचे साथीदार रविंद्र संबाजी वाघमारे आणि सुरेंद्र रामकृष्ण तेलंग यांच्यावर गुन्हा दाखल झाला असला तरी, गुन्हा दाखल होऊन २० दिवस उलटूनही आरोपी पोलिसांच्या हाती लागत नाहीत, ही बाब अत्यंत चिंताजनक आहे.
ही घटना केवळ आर्थिक फसवणूक नाही, तर बेरोजगार तरुणांच्या आयुष्याशी केलेला क्रूर खेळ आहे. नोकरीच्या आशेने स्वतःची बचत, कर्ज किंवा नातेवाईकांकडून उधार घेतलेले पैसे देणाऱ्या युवकांना या टोळीने अत्यंत नियोजनबद्ध पद्धतीने जाळ्यात ओढले.
बेरोजगारीचा फायदा घेणारी फसवेगिरीची टोळी
देशात आणि राज्यात बेरोजगारीची समस्या दिवसेंदिवस वाढत आहे. अशा परिस्थितीत सरकारी नोकरी मिळविण्याची आशा अनेक तरुणांच्या आयुष्याचा आधार असते. या आशेचाच फायदा घेत काही फसवे लोक बेरोजगार युवकांना जाळ्यात ओढतात. चंद्रपूरमध्ये उघडकीस आलेले हे प्रकरण त्याचेच जिवंत उदाहरण आहे.
मुख्य आरोपी मुजिबुर लतीफ कुरेशी याने रेल्वेत टीसीची नोकरी लावून देण्याचे आश्वासन देत विविध जिल्ह्यातील युवकांना संपर्क साधला. चंद्रपूर, भंडारा, यवतमाळ, गडचिरोली, तेलंगणा तसेच इतर जिल्ह्यांतील युवकांकडून प्रत्येकी १० ते १२ लाख रुपये घेतले गेले. नोकरी निश्चित असल्याचा विश्वास निर्माण करण्यासाठी आरोपींनी अतिशय कौशल्याने बनावट कागदपत्रांची साखळी उभी केली.
बनावट नियुक्तीपत्र, प्रशिक्षण
प्रमाणपत्र, पोलीस व्हेरिफिकेशन, बँक धनादेश अशा सर्व कागदपत्रांची निर्मिती करून युवकांना दाखविण्यात आली. एवढेच नाही तर विश्वास बसावा म्हणून युवकांना नागपूरमार्गे विमानाने कोलकाता येथे नेण्यात आले. तेथे एका मोठ्या हॉटेलमध्ये त्यांना ठेवण्यात आले आणि प्रशिक्षण सुरू असल्याचे नाटक केले गेले.
फसवणुकीची पद्धत ऐकून धक्का बसावा अशी
युवकांना कोलकाता येथे पाच-सहा दिवस हॉटेलमध्ये ठेवून वेगवेगळ्या ठिकाणी फिरविण्यात आले. नंतर त्यांना कथित प्रशिक्षण केंद्रात नेऊन बनावट प्रमाणपत्र देण्यात आले. या सर्व गोष्टी इतक्या विश्वासार्ह पद्धतीने केल्या गेल्या की युवकांना दीर्घकाळ शंका देखील आली नाही.
अगदी बोगस पोलीस व्हेरिफिकेशन आणि नियुक्तीपत्र देऊन ही टोळी युवकांना रेल्वे सेवेत लागल्याचा विश्वास देत होती. अनेक युवक एक ते दीड वर्ष या भ्रमात राहिले. परंतु वेळ जसजसा गेला तसतशी फसवणुकीची शंका निर्माण झाली. अखेर पैशांची मागणी सुरू झाल्यावर कुरेशी आणि त्याच्या साथीदारांनी टाळाटाळ सुरू केली.
युवकांनी जोरदार पाठपुरावा केल्यानंतर आरोपींनी पैसे परत देण्याचे आश्वासन देत काही बँक धनादेश दिले. मात्र ते सर्व बाऊन्स झाले. तेव्हा या युवकांना आपण मोठ्या फसवणुकीचे बळी ठरलो असल्याचे स्पष्ट झाले.
आधीच गुन्हे दाखल असलेला आरोपी
या प्रकरणातील सर्वात गंभीर बाब म्हणजे मुख्य आरोपी मुजिबुर कुरेशी याच्यावर आधीपासूनच विविध जिल्ह्यांमध्ये फसवणुकीचे गुन्हे दाखल असल्याची माहिती समोर आली आहे. दिल्ली, कोलकाता, नांदेड, भंडारा, जळगाव, तेलंगणा, गडचिरोली, नागपूर आणि चंद्रपूर या ठिकाणी त्याच्यावर गुन्हे नोंद असल्याचे सांगितले जात आहे.
अशा गुन्हेगाराने अनेक ठिकाणी फसवणूक करूनही तो पुन्हा पुन्हा अशाच प्रकारच्या गुन्ह्यांत सक्रिय राहतो, ही बाब कायदा व अंमलबजावणी यंत्रणेसाठी गंभीर प्रश्न निर्माण करणारी आहे.
२० दिवसांपासून आरोपी फरार
युवकांच्या तक्रारीनंतर पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला आहे. मात्र २० दिवस उलटूनही आरोपी फरार आहेत. इतक्या मोठ्या रकमेची फसवणूक झाल्यानंतरही आरोपींना अटक करण्यात पोलिसांना अपयश येत असल्यामुळे नागरिकांमध्ये नाराजी व्यक्त होत आहे.
आजच्या डिजिटल आणि तांत्रिक युगात गुन्हेगारांचा माग काढणे कठीण नाही. मोबाईल लोकेशन, आर्थिक व्यवहार, सीसीटीव्ही फुटेज, विमान प्रवासाची माहिती अशा अनेक माध्यमातून आरोपींचा शोध घेता येऊ शकतो. तरीही पोलिसांना यश मिळत नसल्यामुळे प्रश्न उपस्थित होणे स्वाभाविक आहे.
पोलिसांच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह
या प्रकरणामुळे पोलिसांच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. इतक्या मोठ्या फसवणुकीचा गुन्हा दाखल झाल्यानंतरही आरोपी सहजपणे फरार राहतात, याचा अर्थ तपासात कुठेतरी गंभीर त्रुटी आहेत का, असा सवाल उपस्थित होत आहे.
फसवणुकीची रक्कम कोट्यवधींमध्ये आहे आणि त्यात अनेक जिल्ह्यांतील युवकांची आयुष्यभराची कमाई गुंतलेली आहे. त्यामुळे या प्रकरणाचा तपास केवळ स्थानिक पातळीवर न ठेवता आंतरराज्यीय गुन्हेगारी टोळी म्हणून तपास करण्याची गरज आहे.
प्रशासनाने तातडीने हस्तक्षेप करावा
ही घटना प्रशासनासाठी देखील धोक्याची घंटा आहे. बेरोजगारीमुळे तरुण सहजपणे अशा फसवणुकीच्या जाळ्यात अडकतात. त्यामुळे सरकार आणि प्रशासनाने अशा प्रकारच्या बनावट नोकरी रॅकेटवर कठोर कारवाई करणे आवश्यक आहे.
यासोबतच युवकांनीही जागरूक राहणे गरजेचे आहे. सरकारी नोकरीसाठी कोणत्याही व्यक्तीला पैसे देणे हा सर्वात मोठा धोका आहे. सरकारी भरती प्रक्रिया ही नेहमी अधिकृत संकेतस्थळ आणि परीक्षांद्वारेच केली जाते, हे लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
चंद्रपूरमधील ही घटना केवळ एका टोळीची फसवणूक नाही, तर बेरोजगार तरुणांच्या स्वप्नांची केलेली निर्दयी लूट आहे. अशा गुन्हेगारांना जर वेळेत पकडले नाही तर भविष्यात आणखी कित्येक तरुण त्यांचे बळी ठरतील.
म्हणूनच पोलिसांनी या प्रकरणात तातडीने आणि कठोर कारवाई करून आरोपींना अटक करणे अत्यावश्यक आहे. तसेच या फसवणुकीत सामील असलेल्या इतर व्यक्ती किंवा अधिकारी असतील तर त्यांचाही शोध घेणे गरजेचे आहे.
न्याय केवळ गुन्हा दाखल करून मिळत नाही, तर गुन्हेगारांना अटक आणि शिक्षा झाल्यावरच मिळतो. आता चंद्रपूरकर आणि पीडित युवकांची नजर पोलिसांच्या पुढील कारवाईकडे लागली आहे.
