जळगाव (प्रतिनिधी विनोद पवार) : जळगाव जिल्ह्यातील अनेक मोठ्या खासगी हॉस्पिटलमध्ये ICU विभागात दाखल करण्यात आलेल्या रुग्णांच्या नातेवाईकांना योग्य माहिती दिली जात नसल्याच्या तक्रारी वाढत आहेत. गंभीर अवस्थेतील रुग्णांना ICU मध्ये दाखल केल्यानंतर त्यांच्या नातेवाईकांना आत जाण्यास मज्जाव केला जातो. तसेच वेळोवेळी महागडी औषधे, इंजेक्शन व मेडिकल साहित्य मागवले जात असले तरी त्याचा प्रत्यक्ष वापर झाला की नाही याबाबत स्पष्ट माहिती दिली जात नसल्याचा आरोप नागरिकांकडून केला जात आहे.
रुग्णाच्या प्रकृतीची सविस्तर माहिती, चालू उपचार, वापरण्यात येणारी औषधे, खर्चाचा तपशील आणि उपचार पद्धती याबाबत नातेवाईकांना पारदर्शक माहिती देणे आवश्यक असताना अनेक ठिकाणी फक्त “रुग्ण गंभीर आहे” असे सांगून वेळ मारून नेली जात असल्याची भावना नागरिक व्यक्त करीत आहेत.
ICU विभागात संसर्ग टाळण्यासाठी व उपचार प्रक्रियेत अडथळा येऊ नये म्हणून प्रवेशावर मर्यादा ठेवणे वैद्यकीयदृष्ट्या योग्य मानले जाते. मात्र त्याच वेळी रुग्णाच्या नातेवाईकांना वेळोवेळी अधिकृत माहिती देणे, समुपदेशन करणे आणि उपचारांबाबत स्पष्टता ठेवणे हे हॉस्पिटल प्रशासनाचे कर्तव्य असल्याचे आरोग्य क्षेत्रातील जाणकारांचे मत आहे.
राष्ट्रीय स्तरावरील NABH (National Accreditation Board for Hospitals) तसेच रुग्ण हक्क सनदेनुसार रुग्ण व त्यांच्या नातेवाईकांना खालील बाबी जाणून घेण्याचा अधिकार आहे:
रुग्णाची सद्य प्रकृती
सुरू असलेले उपचार
कोणती औषधे व इंजेक्शन दिली जात आहेत
अंदाजे उपचार खर्च
मेडिकल रिपोर्ट व तपासण्या
दुसऱ्या डॉक्टरांचे मत घेण्याचा अधिकार
बिलाचा सविस्तर तपशील
मात्र प्रत्यक्षात अनेक हॉस्पिटलमध्ये या नियमांचे पालन होत नसल्याचे आरोप होत आहेत. काही नातेवाईकांनी “दर काही तासांनी औषधे मागवली जातात, मात्र वापर किती झाला याची माहिती मिळत नाही” अशी नाराजी व्यक्त केली आहे.
आरोग्य विभागाने जिल्ह्यातील ICU सुविधा असलेल्या हॉस्पिटलची तपासणी करून रुग्ण हक्कांची अंमलबजावणी होत आहे का, याची पडताळणी करावी अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे. तसेच प्रत्येक हॉस्पिटलमध्ये “रुग्ण हक्क माहिती फलक” लावणे आणि ICU रुग्णांच्या नातेवाईकांसाठी नियमित समुपदेशन व्यवस्था सक्तीची करावी, अशीही मागणी पुढे येत आहे.
दरम्यान, वैद्यकीय क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, हॉस्पिटल प्रशासन आणि रुग्णांच्या नातेवाईकांमध्ये पारदर्शक संवाद राहिल्यास अनेक गैरसमज टाळता येऊ शकतात. ICU विभागातील उपचार प्रक्रिया संवेदनशील असली तरी रुग्णांच्या कुटुंबियांना माहिती देणे ही नैतिक व कायदेशीर जबाबदारी असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.
