११ जून २०२६, पुणे: जागतिक फॅटी लिव्हर दिनानिमित्त रुबी हॉल क्लिनिकच्या गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी आणि जीआय एंडोस्कोपी विभागातर्फे कॅन्सर सेंटर, रुबी हॉल क्लिनिक येथे हॉस्पिटल कर्मचारी आणि प्रसारमाध्यम प्रतिनिधींसाठी मोफत फायब्रो लिव्हर स्कॅन तपासणी शिबिराचे आयोजन करण्यात आले. या उपक्रमाचे उद्घाटन रुबी हॉल क्लिनिकचे मुख्य हृदयरोगतज्ज्ञ, अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय विश्वस्त डॉ. पी. के. ग्रँट यांच्या हस्ते झाले. यावेळी गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी आणि जीआय एंडोस्कोपी विभागाचे संचालक डॉ. नितीन पै, फिजिशियन आणि विश्वस्त डॉ. सायमन ग्रँट, ग्रुप सीईओ डॉ. मुदित सक्सेना, सीओओ श्री. उर्वक्ष भोट आणि ग्रुप मेडिकल डायरेक्टर डॉ. विवेक लाल उपस्थित होते.
या तपासणी मोहिमेत एकूण १०५ जणांनी सहभाग घेतला. यावेळी यकृताच्या आरोग्याचे मूल्यमापन करण्यासाठी फायब्रोस्कॅन तपासण्या करण्यात आल्या तसेच फॅटी लिव्हर आजाराच्या वाढत्या ओझ्याबाबत जनजागृती करण्यात आली. या उपक्रमातून लवकर निदान, प्रतिबंधात्मक तपासणी आणि वेळेवर उपचार हस्तक्षेपाचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले.
फॅटी लिव्हर आजार हा जगभरातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या जीवनशैलीशी संबंधित आरोग्य समस्यांपैकी एक म्हणून उदयास आला आहे. अलीकडील अंदाजानुसार, प्रत्येक तीन प्रौढांपैकी जवळपास एक व्यक्ती फॅटी लिव्हर आजाराने प्रभावित आहे. लठ्ठपणा, मधुमेह, बैठी जीवनशैली आणि अस्वास्थ्यकर आहाराच्या वाढत्या प्रमाणामुळे भारतातही या आजाराचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या वाढत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, भारतातील जवळपास ३८ ते ४० टक्के लोकसंख्येमध्ये काही ना काही प्रमाणात फॅटी लिव्हर आजार असू शकतो. मात्र, हा आजार प्रगत अवस्थेत पोहोचेपर्यंत कोणतीही स्पष्ट लक्षणे दिसून येत नसल्याने अनेक व्यक्तींमध्ये त्याचे निदान होत नाही.
या उपक्रमाचा उद्देश प्रतिबंधात्मक आरोग्यसेवा आणि लवकर निदानाचे महत्त्व अधोरेखित करणे हा होता. सहभागींची नॉन-इन्व्हेसिव्ह फायब्रो लिव्हर स्कॅनद्वारे तपासणी करण्यात आली. या तपासणीद्वारे अवघ्या काही मिनिटांत यकृतामध्ये साचलेल्या चरबीचे प्रमाण आणि फायब्रोसिसची पातळी तपासण्यात आली.
शिबिरादरम्यान गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी तज्ज्ञांसोबत वैयक्तिक संवाद सत्रांचे आयोजन करण्यात आले होते. यामध्ये सहभागीांना जोखीम घटक, धोक्याची लक्षणे, जीवनशैलीतील आवश्यक बदल आणि नियमित आरोग्य तपासणीचे महत्त्व याबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले. यकृताच्या आरोग्याविषयी दीर्घकालीन जनजागृती वाढावी आणि यकृताशी संबंधित आजारांचे सक्रिय व्यवस्थापन करता यावे यासाठी माहितीपर साहित्याचे वितरण करण्यात आले.
रुबी हॉल क्लिनिकचे मुख्य हृदयरोगतज्ज्ञ, अध्यक्ष आणि विश्वस्त डॉ. पी. के. ग्रँट म्हणाले, “फॅटी लिव्हर आजार ही वाढती सार्वजनिक आरोग्य समस्या बनत असून विविध वयोगटांतील आणि विविध व्यवसायांमध्ये कार्यरत व्यक्तींना ती प्रभावित करत आहे. अशा उपक्रमांद्वारे प्रतिबंधात्मक आरोग्य तपासणी आणि लवकर निदानाचे महत्त्व अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचा आमचा प्रयत्न आहे. अनेक लोकांना आपण यकृताशी संबंधित एखाद्या ‘सायलेंट’ आजारासोबत जगत आहोत याची जाणीवही नसते. तपासणी अधिक सुलभ करून आणि वेळेवर हस्तक्षेपाला प्रोत्साहन देऊन आम्ही लोकांना त्यांच्या आरोग्याची जबाबदारी घेण्यास आणि भविष्यातील गंभीर गुंतागुंत टाळण्यास मदत करू शकतो.”
रुबी हॉल क्लिनिकचे गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी आणि जीआय एंडोस्कोपी विभागाचे संचालक डॉ. नितीन पै म्हणाले, “फॅटी लिव्हर आजार अनेकदा कोणतीही लक्षणे न दाखवता विकसित होत राहतो आणि यकृताचे लक्षणीय नुकसान झाल्यानंतरच रुग्णांना त्याची जाणीव होते. फायब्रो लिव्हर स्कॅन ही जलद, वेदनारहित आणि प्रभावी तपासणी पद्धत असून तिच्या मदतीने यकृतातील चरबी आणि फायब्रोसिसचे लवकर निदान करता येते. लवकर निदान झाल्यास रुग्णांना जीवनशैलीत अर्थपूर्ण बदल करता येतात, ज्यामुळे आजाराची प्रगती थांबवता येते आणि अनेक प्रकरणांमध्ये ही स्थिती उलटवणेही शक्य होते. या वाढत्या आरोग्य समस्येला सामोरे जाण्यासाठी जनजागृती आणि वेळेवर तपासणी हीच आमची सर्वात प्रभावी साधने आहेत.”
रुबी हॉल क्लिनिक जनजागृती उपक्रम, प्रतिबंधात्मक तपासण्या आणि रुग्ण शिक्षण कार्यक्रमांच्या माध्यमातून समाजाच्या आरोग्यवृद्धीसाठी कटिबद्ध आहे. नियमित आरोग्य तपासणीला प्रोत्साहन देत आणि आरोग्यदायी जीवनशैलीचा प्रसार करत संस्था व्यक्ती आणि समुदायांच्या उत्तम आरोग्य परिणामांसाठी लवकर निदानाला सातत्याने पाठबळ देत आहे.
