पुणे: पिंपरीमध्ये मध्यरात्री घडलेल्या घटनेमुळे भारतातील वेगाने वाढणाऱ्या शहरी ट्रान्झिट पायाभूत सुविधांमध्ये बांधकाम सुरक्षा आणि जबाबदारीबद्दल तातडीची चिंता व्यक्त झाली आहे.
सोमवारी रात्री सुमारे ११ वाजता, चिंचवड स्टेशनजवळ सुरू असलेल्या मेट्रो रेल्वेच्या बांधकामातील स्टीलचा मजबुतीकरण फ्रेमवर्क अचानक खाली कोसळला आणि ग्रेड सेपरेटरवर आदळला. या संरचनात्मक अपयशामुळे अनेक खासगी वाहनांचे नुकसान झाले आणि वाहनचालक व पादचारी घाबरले, सुदैवाने कोणतीही जीवितहानी झाली नाही. ही संरचना पुणे मेट्रोच्या पिंपरी-चिंचवड कॉरिडॉरमधील विस्तार प्रकल्पाचा भाग होती आणि येणाऱ्या मेट्रो खांबाला आधार देण्यासाठी उभारली होती. प्रत्यक्षदर्शींनी सांगितले की, मोठा धातूचा आवाज झाला आणि त्यानंतर गोंधळ उडाला, कारण स्टीलची रचना खाली पडून काही कारवर आदळली. किमान तीन ते चार वाहनांचे नुकसान झाले, परंतु कोणतीही मोठी दुखापत झाली नाही.
घटनेनंतर काही काळ वाहतूक ठप्प झाली, कारण घाबरलेले प्रवासी आपली वाहने बाजूला घेत होते. स्थानिक पोलीस आणि नागरी आपत्कालीन पथके तातडीने घटनास्थळी पोहोचली, परिसर सील केला आणि परिस्थितीचे मूल्यमापन केले. पिंपरी चिंचवड पोलिसांनी सांगितले की, काही वाहनधारकांनी स्थानिक पोलीस ठाण्यात तक्रार दाखल केली आहे. प्राथमिक अहवालानुसार, कोसळण्याचे कारण शोधण्यासाठी आणि जबाबदारी निश्चित करण्यासाठी चौकशी होणार आहे. पुणे मेट्रोपॉलिटन रीजन डेव्हलपमेंट अथॉरिटी (PMRDA) आणि महाराष्ट्र मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (Maha Metro) यांना घटनेची माहिती देण्यात आली आहे.
शहरी ट्रान्झिट बांधकामातील तज्ज्ञ आणि अभियंत्यांच्या मते, अशा दुर्घटना सहसा खराब काम, अपुरी शटरिंग किंवा घाईने काम केल्यामुळे घडतात. अशा संरचनांचा दर्जा आणि देखरेख यावर मोठे प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, कोणतीही जखमी किंवा मृत्यू झालेला नाही आणि अंतर्गत चौकशी सुरू करण्यात आली आहे. तृतीय-पक्षीय स्ट्रक्चरल ऑडिटची शिफारसही करण्यात आली आहे. मात्र, नागरिक आणि स्थानिक कार्यकर्ते अधिक पारदर्शकता आणि जबाबदारीची मागणी करत आहेत.
👇👇👇Advertisement👇👇👇
👆👆👆Advertisement👆👆👆
“हे फक्त तांत्रिक अपयश नाही. ही रचना गजबजलेल्या वाहन अंडरपासवर उभारली होती. रोज शेकडो लोक या मार्गाचा वापर करतात. जर हे गर्दीच्या वेळी घडले असते, तर परिणाम भीषण झाले असते,” असे एका स्थानिक रहिवाशाने सांगितले. पुणे मेट्रो हा एक प्रमुख शहरी पायाभूत प्रकल्प आहे, जो वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी आणि पर्यावरणपूरक वाहतूक प्रणालीसाठी राबवला जात आहे. मात्र, चिंचवडजवळील ही घटना प्रकल्पाच्या सुरक्षिततेवर प्रश्न उपस्थित करते.
वाहतूक तज्ज्ञांनी सांगितले की, मेट्रोसारख्या प्रकल्पांसाठी बांधकाम सुरक्षा सर्वोच्च असावी. “मास ट्रान्झिटसाठीची कोणतीही पायाभूत सुविधा केवळ भविष्यातील वापरकर्त्यांसाठीच नव्हे, तर बांधकाम काळात सर्व नागरिकांसाठी सुरक्षित असली पाहिजे,” असे एका वरिष्ठ अभियंत्याने सांगितले. या घटनेमुळे नागरी संवादातील आणि तक्रार निवारणातील त्रुटीही समोर आल्या. घटनानंतर अधिकृत सोशल मिडिया किंवा आपत्कालीन सूचना त्वरित दिल्या गेल्या नाहीत. स्थानिक वाहतूक तासन्तास विस्कळीत राहिली आणि साफसफाईसाठी कर्मचाऱ्यांनी पहाटेपर्यंत काम केले.
या घटनेमुळे शहरांमध्ये सार्वजनिक बांधकामांच्या सुरक्षिततेबद्दल चिंता वाढली आहे. गेल्या काही वर्षांत भारतातील अनेक शहरांमध्ये अशाच प्रकारच्या दुर्घटना घडल्या आहेत, ज्यामुळे अधिक कडक सुरक्षा नियम, तृतीय-पक्षीय तपासणी आणि कंत्राटदारांवर जबाबदारी निश्चित करण्याची गरज अधोरेखित होते. मंगळवारी संध्याकाळपर्यंत, अधिकाऱ्यांनी कोसळलेले स्टील हटवण्याचे काम सुरू केले आहे. महा मेट्रोच्या तांत्रिक पथकांनी परिसरातील इतर संरचनांचीही तपासणी सुरू केली आहे. संबंधित कंत्राटदारावर दंड किंवा निलंबनाची शक्यता वर्तवली जाते.
पिंपरी-चिंचवड कॉरिडॉरमधील मेट्रोचा विस्तार पुण्याच्या सर्वसमावेशक शहरी वाहतूक दृष्टीकोनाचा महत्त्वाचा भाग आहे. मात्र, ही दृष्टी सुरक्षित बांधकामाशिवाय पूर्ण होऊ शकत नाही. भारतीय शहरे पर्यावरणपूरक, लैंगिक समानता आणि सर्वांसाठी न्याय्य जागा बनण्याचा प्रयत्न करीत असताना, जबाबदार बांधकाम पद्धतींवर भर देणे आवश्यक आहे. नागरिकांना केवळ आधुनिक वाहतूक सुविधा नव्हे, तर त्यांच्या जीवित व मालमत्तेची सुरक्षितताही हवी आहे.
सध्या, पिंपरी-चिंचवडमधील नागरिक उत्तरेची प्रतीक्षा करत आहेत आणि या घटनेमुळे भविष्यात अधिक काटेकोर देखरेख, सुरक्षितता आणि जबाबदार शासकीय कारभार होईल, अशी आशा व्यक्त करीत आहेत.
